لانه هو الطريق المتعارف في عصر النبي و الائمة صلوات الله عليهم الى زماننا هذا و لايشمل الدليل الا الطريق المتعارف فلا حاجة في اخراج مثل القياس عن شموله له الى الاستدلال لانه ليس من تلك الطرق . و بالجملة بين اين بيان و بيان بزرگانى كه بعد از محقق خوانسارى دليل انسداد را عنوان كرده‌اند ، فوارق متعددى است كه در تقريرات بحث استاد اعظم نوشته‌ام . نقد و نظر : آيت الله بروجردى به اقوال ائمه عامه و نظريات صحابه احاطه داشت ، چون معتقد بود كه بدون اطلاع از فضا و محيط صدور روايت ، بررسى و فهم كامل آن ميسر نيست ، و تنها يك معناى ظاهرى از لفظ استفاده مىشود . آيا اين شيوه از ابتكارات ايشان بود ؟ احاطه بر فقه عامه و شناخت محيط و فضاى صدور روايت تا چه اندازه در اجتهاد تأثير دارد ؟ اطلاع بر اقوال علماى عامه - شكى نيست كه اطلاع بر فتواها و اقوال صحابه و تابعين و علماى عامه در فهم و استفاده صحيح از يك دسته از روايات كه نظر به آن اقوال دارند ، و هم‌چنين در فهم جهت صدور روايات مؤثر است . بنابراين هر كجا و در هر روايت كه محتمل باشد ناظر به